Μεγίστη, 24/5/2026
Ε.Ν.Π.Ε.Ν.
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Θέσεις της ΕΝΠΕΝ για τα Ελεγχόμενα Αγκυροβόλια και τα Ναύδετα στις Νησιωτικές Περιοχές
Σε συνέχεια των μελετών και προτάσεων της επιστημονικής ομάδας της Ε.Ν.Π.Ε.Ν, μέσω των μελών του Think Tank που έχει δημιουργήσει (ναυτικοί πράκτορες, πλοίαρχοι, μέλη τοπικής αυτοδιοίκησης, πλοιοκτήτες, οικονομικοί, αναλυτές, κτλ.) και σε συνέχεια της ημερίδας που πραγματοποιήθηκε στον Πειραιά και αφορούσε τα θαλάσσια πάρκα και την ελεύθερη αγκυροβολία καθώς και το νέο νόμο για τα ναύδετα, η Ε.Ν.Π.Ε.Ν. , έχει να καταθέσει την παρακάτω πρόταση σε Υπουργεία, Νησιωτικές Περιφέρειες, Δήμους και άλλους αρμόδιους φορείς. Η πρότασή μας αυτή έχει ως γνώμονα πρωτίστως τον άνθρωπο, την νησιωτική μας οικονομία και φυσικά την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, τη ναυσιπλοΐα, την τουριστική ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής των κατοίκων τα οποία συνδέονται άρρηκτα με το νησιωτικό κράτος.
Εισαγωγική Θέση
Η Ένωση Ναυτικών Πρακτόρων Ελληνικών Νήσων (ΕΝΠΕΝ) αναγνωρίζει την ανάγκη προστασίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, της Ποσειδωνίας και των ευαίσθητων παράκτιων περιοχών, καθώς και την ανάγκη μετάβασης σε ένα οργανωμένο και περιβαλλοντικά υπεύθυνο σύστημα αγκυροβολίας.
Η εφαρμογή όμως οργανωμένων ναυδέτων δεν μπορεί να οδηγήσει:
- σε ιδιωτικοποίηση της θαλάσσιας πρόσβασης,
- ούτε στη μεταφορά του ελέγχου των νησιωτικών θαλάσσιων ζωνών σε κλειστά επιχειρηματικά σχήματα χωρίς τοπική λογοδοσία.
Η θάλασσα αποτελεί δημόσιο αγαθό εθνικής και κοινωνικής σημασίας και η προστασία του βυθού δεν πρέπει να μετατραπεί σε μηχανισμό εμπορικού αποκλεισμού της πρόσβασης στον ορίζοντα.
- Προτεραιότητα στους Νησιωτικούς Δήμους και στα Τοπικά Σχήματα
Η ΕΝΠΕΝ προτείνει η αδειοδότηση και η βασική διαχείριση των ελεγχόμενων αγκυροβολίων να παραχωρείται κατά προτεραιότητα:
- σε Δήμους,
- διαδημοτικά σχήματα, ή φορείς τοπικής διαχείρισης με δημόσιο χαρακτήρα.
Η συμμετοχή ιδιωτών μπορεί να επιτρέπεται μόνο επικουρικά:
- για τεχνική υποστήριξη,
- συντήρηση,
- ψηφιακές υπηρεσίες,
- περιβαλλοντική παρακολούθηση, ή λειτουργική διαχείριση.
Προτείνεται η συμμετοχή ιδιωτών να μην υπερβαίνει το 30% του σχήματος διαχείρισης, ώστε ο στρατηγικός έλεγχος να παραμένει στην τοπική κοινωνία.
- Τοπικός Χωρικός Σχεδιασμός ανά Νησί
Κάθε νησί διαθέτει διαφορετική:
- γεωμορφολογία,
- φέρουσα ικανότητα,
- τουριστική πίεση,
- οικολογική ευαισθησία, νκαι κοινωνική πραγματικότητα.
Για τον λόγο αυτό: κάθε νησιωτικός φορέας πρέπει να έχει τη δυνατότητα να καθορίζει:
- ποιοι κόλποι μπορούν να λειτουργήσουν ως ελεγχόμενα αγκυροβόλια,
- ποιοι πρέπει να παραμείνουν ελεύθεροι,
- ποια μεγέθη σκαφών μπορούν να εξυπηρετούνται,
- ποια είναι η μέγιστη φέρουσα ικανότητα ανά περιοχή, και ποια σημεία απαιτούν αυξημένη προστασία.
Δεν πρέπει να επιτραπεί η έμμεση “δέσμευση” ολόκληρων νησιωτικών ακτογραμμών μέσω συνεχόμενων ιδιωτικών ή πλήρως ελεγχόμενων ζωνών.
- Δημιουργία “Green Anchorage Pass”
Η ΕΝΠΕΝ προτείνει τη δημιουργία ενός ενιαίου περιβαλλοντικού φακέλου σκάφους (“Green Anchorage Pass”) με ετήσια ισχύ για την πρόσβαση:
- σε προστατευόμενες περιοχές,
- σε θαλάσσια πάρκα,
- και σε οργανωμένα ναύδετα.
Το σύστημα θα περιλαμβάνει:
- δεξαμενές λυμάτων,
- αποδεικτικά νόμιμης εκκένωσης,
- βασικό μητρώο τεχνικής συντήρησης,
- μικρά σκάφη;;
- συμμόρφωση με κανονισμούς MARPOL,
- πιστοποιημένα anti-pollution systems, και στοιχεία ασφαλούς λειτουργίας.
Έτσι:
- μειώνεται η γραφειοκρατία,
- επιταχύνεται η συμμόρφωση, και αποφεύγονται επαναλαμβανόμενοι έλεγχοι στα ίδια σκάφη.
- Εθνική Ψηφιακή Πλατφόρμα Διαφάνειας
Όλα τα ελεγχόμενα αγκυροβόλια πρέπει να ενταχθούν σε ενιαία δημόσια ψηφιακή πλατφόρμα όπου θα εμφανίζονται:
- διαθέσιμες θέσεις,
- κόστη,
- τεχνικά χαρακτηριστικά,
- περιβαλλοντικοί περιορισμοί,
- φορέας διαχείρισης,
- ημερήσια πληρότητα, και ποσοστό εσόδων που επιστρέφει στην τοπική κοινωνία.
Η ψηφιακή διαφάνεια:
- περιορίζει φαινόμενα αδιαφάνειας,
- προστατεύει τον ανταγωνισμό, και αποτρέπει τη δημιουργία “κλειστών θαλάσσιων ζωνών”.
- 5. Υποχρεωτική Απόδοση Εσόδων στις Τοπικές Κοινωνίες
Η ΕΝΠΕΝ προτείνει τουλάχιστον το 60% των καθαρών εσόδων να παραμένει υποχρεωτικά στον τοπικό φορέα.
Τα έσοδα να επανεπενδύονται αποκλειστικά σε:
- λιμενικές υποδομές,
- υποδομές λυμάτων,
- καθαρισμούς ακτών,
- περιβαλλοντική παρακολούθηση,
- ασφάλεια,
- φωτισμό,
- θαλάσσια επιτήρηση,
Το μοντέλο πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο βιώσιμης νησιωτικής ανάπτυξης και όχι ως μηχανισμός εξαγωγής κέρδους εκτός νησιού.
- Ζώνες Ελεύθερης Αγκυροβολίας
Κάθε νησί πρέπει υποχρεωτικά να διατηρεί ζώνες ελεύθερης αγκυροβολίας εκτός των ευαίσθητων οικοτόπων.
Η βιωσιμότητα της θάλασσας οφείλει να συνυπάρχει με τη δημοκρατικότητα της πρόσβασης.
- Δίκαιη Διαβάθμιση Τελών και Περιβαλλοντικής Ευθύνης
Προτείνεται κατηγοριοποίηση ναυδέτων ανά:
- μήκος,
- βύθισμα,
- εκτόπισμα,
- και περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Ενδεικτικές κατηγορίες:
έως 12 μ.
12–24 μ.
24–40 μ.
40+ μ.
Τα μεγαλύτερα yachts να επιβαρύνονται αναλογικά περισσότερο: όχι ως τιμωρία, αλλά επειδή:
απαιτούν αυξημένες υποδομές, μεγαλύτερες ζώνες ασφαλείας,
- Έξυπνη Χωρική Διαχείριση αντί Οριζόντιων Απαγορεύσεων
Η αγκυροβολία δεν αποτελεί από μόνη της απειλή.
Η πραγματική απειλή προκύπτει από:
- την απουσία δεδομένων, και την έλλειψη δυναμικής διαχείρισης.
Η ΕΝΠΕΝ προτείνει μοντέλο “έξυπνης φέρουσας ικανότητας”, όπου κάθε κόλπος θα διαθέτει:
- μέγιστο αριθμό σκαφών,
- όρια ανά μέγεθος,
- εποχική προσαρμογή, και περιβαλλοντικούς δείκτες πίεσης.
Έτσι η προστασία βασίζεται σε δεδομένα και όχι σε οριζόντιες απαγορεύσεις.
- Θεσμική Συμμετοχή Τοπικών Επαγγελματιών
Στη διαχείριση των ναυδέτων πρέπει να συμμετέχουν:
- ναυτικοί πράκτορες,
- ενώσεις επαγγελματικών σκαφών,
- τοπικοί επιχειρηματίες,
- δήμοι,
Ο ναυτικός πράκτορας μπορεί να λειτουργήσει ως κρίσιμος κόμβος:
- συμμόρφωσης,
- ελέγχου δικαιολογητικών,
- διασύνδεσης με Λιμεναρχεία,
- συντονισμού κρατήσεων και ενημέρωσης πληρωμάτων.
- Πιλοτική Εφαρμογή πριν από Πανελλαδική Ανάπτυξη
Η ΕΝΠΕΝ προτείνει πιλοτική εφαρμογή διάρκειας 12–18 μηνών σε επιλεγμένα νησιά διαφορετικού προφίλ:
- υψηλής τουριστικής πίεσης,
- μεσαίας πίεσης, και οικολογικά ευαίσθητες περιοχές.
Η αξιολόγηση να βασιστεί σε πραγματικά δεδομένα:
- περιβαλλοντικό αποτύπωμα,
- συμμόρφωση,
- τοπικά έσοδα,
- εμπειρία χρηστών,
- κοινωνική αποδοχή, και αριθμό παραβάσεων.
- Δημιουργία “Dynamic Environmental Navigation Zones” (DENZ)
Η ΕΝΠΕΝ προτείνει τη σταδιακή μετάβαση από τα στατικά μοντέλα απαγορεύσεων σε ένα δυναμικό σύστημα θαλάσσιας διαχείρισης βασισμένο σε πραγματικά δεδομένα.
Οι ζώνες αγκυροβολίας και προστασίας να μπορούν να προσαρμόζονται:
- ανά εποχή με βάση την επισκεψιμότητα των σκαφών.(1 Απρίλιος με 1 Ιουνίου- Light Season . 1 Ιουνίου με 15 Ιουλίου Medium Season . 15 Ιουλίου με 15 Σεπτεμβρίου High Season )
- ανά επίπεδο τουριστικής συγκέντρωσης, και ανά πραγματική κατάσταση του βυθού.
- Διατήρηση της Δυνατότητας Πρυμοδέτησης σε Μη Οργανωμένες Βραχώδεις Περιοχές
Η ΕΝΠΕΝ θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό να διατηρηθεί, υπό σαφείς κανόνες ασφαλείας και περιβαλλοντικής προστασίας, η δυνατότητα προσωρινής πρυμοδέτησης (“πριμάντσα”) σε βραχώδεις ή φυσικές ακτογραμμές που:
- δεν επηρεάζουν κατοικημένες περιοχές,
- δεν παρεμποδίζουν οργανωμένες παραλίες ή λουόμενους,
- δεν δημιουργούν περιβαλλοντική επιβάρυνση, και δεν εντάσσονται σε ζώνες αυξημένης οικολογικής προστασίας.
Η πρακτική αυτή αποτελεί διαχρονικό στοιχείο της ναυτικής και τουριστικής ταυτότητας του ελληνικού yachting και διαφοροποιεί ουσιαστικά την εμπειρία πλεύσης στην Ελλάδα σε σχέση με ανταγωνιστικούς προορισμούς της Μεσογείου.
Η ορθολογική διατήρηση της δυνατότητας αυτής:
- ενισχύει την αυθεντικότητα της ελληνικής θαλάσσιας εμπειρίας,
- αποσυμφορεί οργανωμένες λιμενικές υποδομές, και επιτρέπει τη συνύπαρξη περιβαλλοντικής προστασίας και λειτουργικής βιωσιμότητας του θαλάσσιου τουρισμού.
Η ΕΝΠΕΝ προτείνει η σχετική δυνατότητα να παραμείνει θεσμικά αναγνωρισμένη στο πλαίσιο ειδικών κατευθυντήριων οδηγιών ασφαλούς και περιβαλλοντικά υπεύθυνης χρήσης.
Καμία πανελλαδική εφαρμογή δεν πρέπει να προηγηθεί χωρίς μετρήσιμη δοκιμή πεδίου.
Κεντρική Θέση της ΕΝΠΕΝ
Η ΕΝΠΕΝ δεν αντιτίθεται στα οργανωμένα ναύδετα.
Αντιτίθεται: στη μετατροπή της περιβαλλοντικής προστασίας σε ιδιωτικό μονοπώλιο θαλάσσιας πρόσβασης,
στην απομάκρυνση των τοπικών κοινωνιών από τη διαχείριση της θάλασσας τους,
και στην εφαρμογή οριζόντιων περιορισμών χωρίς επιστημονικά και λειτουργικά δεδομένα.
ΕΚ του Δ.Σ.
Ο Πρόεδρος Ο Γενικός Γραμματέας
ΜΑΡΙΝΟΣ Διονύσιος ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ Κωνσταντίνος